به گزارش سخن، ۲۹ خرداد سالروز درگذشت دکتر علي شريعتي است. به همين مناسبت هر ساله به پاس خدمات ارزنده او به نسل جوان اين کشور آثار و انديشه هاي او همچون استاد شهيد مرتضي مطهري مورد نقد و بازخواني مستمر قرار مي گيرد.بي شک او و استاد مطهري دو انديشمند و دو متفکر تأثيرگذار در جامعه ايراني بوده و هستند که انديشه هاي آنان مقدمات نظري انقلاب اسلامي ايران را فراهم کرد.

 

مجموعه آثار دکتر علی شريعتی که تاکنون بالغ بر ۳۷ اثر رسيده است شامل آثار مختلفي چون، تاريخ، دين، جامعه شناسي، سياست، عرفان، هنر و … است. در اين ميان او اهتمام ويژه اي به معرفي الگوهاي خاص ديني دارد. شخصيتهايي چون ابوذر، علي(ع)، حسين(ع)، اقبال لاهوري و… کساني هستند که در تاريخ انديشه او به تدريج مشاهده مي شوند.

 

زندگینامه دکتر علی شریعتی

دکتر “علی شریعتی” معلم، سخنران و نظریه پرداز انقلابی دوم آذر ۱۳۱۲ در “کاهک” روستایی با آفتابی سوزان در بخش داورزن شهر سبزوار چشم به جهان گشود. پدرش استاد محمد تقی شریعتی مزینانی بود. او در خانواده ای روحانی متولد شده بود.

علی شریعتی می نویسد: پدرم نخستین سازنده ابعاد روحم؛ کسی که برای اولین بار هم هنر فکر کردن را به من آموخت و هم فن انسان بودن را. طعم آزادی، شرف، پاکدامنی، مناعت، عفت روح، استواری، ایمان و استقلال دل را…”

 

علی در کودکی برای آموختن قرآن به مکتب خانه روستا رفت و در واقع اولین معلم او “ملا زهرا” مکتب دار روستای کاهک بود. علی در سال ۱۳۱۹ وقتی هفت ساله بود در دبستان “ابن یمین” مشهد ثبت نام کرد، ولی پدر به خاطر ناآرام شدن اوضاع کشور (تبعید رضاشاه و  اشغال کشور توسط متفقین) خانواده اش را به روستا فرستاد.

علی شریعتی در سیزده سالگی وارد دبیرستان “فردوسی” شد. شریعتی درباره این دوره می نویسد “مغزم در ین زمان با فلسفه رشد می کرد و دلم با عرفان داغ می شد”. علی از کتاب های معمولی شروع کرد ولی در ادامه به کتاب های “موریس مترلینگ” و “آناتول فرانس” علاقه مند شد.

 

در شانزده سالگی سیکل اول دبیرستان (کلاس نهم نظام قدیم) را به پایان رساند و وارد دانشسرای مقدماتی شد. اما در سال دوم دانشسرا که همزمان با اوج گیری نهضت ملی و نخست وزیری “دکتر محمد مصدق” بود گویی همه چیز تغییر کرد. دکتر شریعتی در سال ۱۳۳۱ “انجمن اسلامی دانش آموزان و دانشجویان” را تاسیس کرد و در مدت ۸ سال برگزاری جلسه های هفتگی آن را که شامل سخنرانی، بحث و تحقیق در مسایل فکری و مکاتب فلسفی و اقتصادی بود بر عهده داشت. در سال آخر دانشسرا به پیشنهاد پدر شروع به ترجمه کتاب “ابوذر” کرد.

 

دکتر علی شریعتی, درگذشت دکتر علی شریعتی, زندگینامه دکتر علی شریعتی

دکتر علی شریعتی به مدت ۱۸ ماه توسط ساواک زنداني شد

 

بعد از فارغ التحصیل شدن از دانشسرا در روز بیستم مهر ۱۳۳۱، در اداره فرهنگ (آموزش و پرورش) استخدام شد و از روز یازدهم آبان همان سال در دبستان “کاتب پور” مشهد مشغول تدریس شد. او کتاب “مکتب واسطه اسلام” را در همین زمان نوشت. علی ضمن کار در دبستان، در کلاس های شبانه به تحصیل ادامه داد و دیپلم کامل ادبی گرفت. در همان روزها در کنکور حقوق شرکت کرده بعد از تاسیس “دانشکده علوم و ادبیات انسانی” در مهر ۱۳۳۴ علی وارد این دانشکده شد.

آشنايي او با خانم پوران شريعت رضوي در دانشکده ادبيات منجر به ازدواج آن دو در سال ۱۳۳۷ مي گردد و پس از چند ماه زندگي مشترک به علت موافقت با بورسيه تحصيلي او در اوايل خرداد ماه ۱۳۳۸ براي ادامه تحصيل راهي فرانسه مي شود.

 

پس از بازگشت از اروپا
پس از پنج سال تحصيل و آموختن و فعاليت سياسي، در اروپا، بازگشت به فضاي راکد و بسته جامعه ايران و آن هم تدريس در دبيرستان بسيار رنج آور بود. دکتر علی شریعتی در سال ۱۳۴۴ و بعد از موفقیت در امتحانات “شورای عالی اداری” به عنوان کارشناس کتاب های درسی به تهران منتقل شد و با مرحوم برقعی و شهید باهنر همکاری کرد. در آن روزها “سازمان جلب سیاحان” از علی خواست کتابی تاریخی- فرهنگی درباره استان خراسان بنویسد و او کتاب “راهنمای خراسان” را نوشت. از کارهای دیگر دکتر شریعتی در این دوره ترجمه کتاب “سلطان پاک” نوشته “پروفسور لویی ماسینیون” بود.

 

از سال ۱۳۴۵ او به استاديار رشته تاريخ در دانشکده مشهد استخدام مي شود. موضوعات اساسي تدرس او را مي توان به چند بخش تقسيم کرد: تاريخ ايران، تاريخ و تمدن اسلامي و تاريخ تمدنهاي غير اسلامي. از همان آغاز روش تدريس، برخوردش با مقررات متداول در دانشکده و رفتارش با دانشجويان، او را از ديگر استادان متمايز مي کرد. چاپ کتاب اسلام شناسي و موفقيت درسهاي دکتر علي شريعتي در دانشکده مشهد و ايراد سخنرانيهاي او در حسينيه ارشاد در تهران موجب شد که دانشکده هاي ديگر ايران از او تقاضاي سخنراني کنند اين سخنرانيها از نيمه دوم سال ۱۳۴۷ آغاز شد.

 

مجموعه اين فعاليتها مسئولين دانشگاه را بر آن داشت که ارتباط او با دانشجويان را قطع کنند و به کلاسهاي وي که در واقع به جلسات سياسي ـ فرهنگي بيشتر شباهت داشت، خاتمه دهند. در پي اين کشمکشها و دستور شفاهي ساواک به دانشگاه مشهد کلاسهاي درس او، از مهرماه ۱۳۵۰، رسماً تعطيل شد.
از اواخر آبان ماه ۵۱ بخاطر سخنراني هاي ضد رژيم، زندگي مخفي وي آغاز شد و پس از چند ماه زندگي مخفي در مهرماه سال ۱۳۵۲ خود را به ساواک معرفي کرد که تا ۱۸ ماه او را در سلول انفرادي زنداني کردند؛ که نهايتاً در اواخر اسفند ماه سال ۵۳ او از زندان آزاد مي شود و بدين ترتيب مهمترين فصل زندگي اجتماعي و سياسي وي خاتمه مي يابد. در اين دوران که مجبور به خانه نشيني بود؛ فرصت يافت تا به فرزندانش توجه بيشتري کند.

 

درگذشت دکتر علی شریعتی,زندگینامه دکتر علی شریعتی,دکتر علی شریعتی

آرامگاه دکتر علی شریعتی در جوار حرم مطهر حضرت زينب (س) در سوريه

 

در سال ۵۵، با فرستادن پسرش (احسان) به خارج از کشور فرصت يافت تا مقدمات برنامه هجرت خود را فراهم کند. دکتر شريعتي نهايتا در روز ۲۶ ارديبهشت سال ۱۳۵۶ از ايران، به مقصد بلژيک هجرت کرد و پس از اقامتي سه روزه در بروکسل عازم انگلستان شد و در منزل يکي از بستگان نزديک همسر خود اقامت گزيد و پس از گذشت يک ماه در ۲۹ خرداد همان سال به نحو مشکوک درگذشت و با مشورت استاد محمد تقي شريعتي و کمک دوستان و ياران او از جمله شهيد دکتر چمران و امام موسي صدر در جوار حرم مطهر حضرت زينب (س) در سوريه به خاک سپرده شد.
برخی از مجموعه آثار دکتر علی شریعتی:
– زن

-چه بايد کرد
-انسان
-مذهب عليه مذهب
-علي (ع)
– انسان بي خود
-اسلام شناسي مشهد
 – ميعاد با ابراهيم
 – خودسازي انقلابي
– حسين وارث آدم 

– و ….